Okulların açılmasının yaklaştığı bu dönemde çocukların çoğu okula gitmek için sabırsızlanıyor. Okul gününün her bir bölümünü beğenmeyebilirler ancak genel olarak, arkadaşlarıyla vakit geçirmek, yeni şeyler öğrenmek ve meydan okumaktan pek çok çocuk hoşlanır.
Bazı çocuklar ise okula korku ile yaklaşıyor olabilir. Özellikle ilk kez okula gidecek olanlar ya da yeni bir okula başlayacak olanların içinde tuhaf bir heyecan, okul nedeniyle kaygılanma ve korku oluşabilir. Duruma onlar açısından baktığımızda tek başlarına tanımadıkları ve daha önce bulunmadıkları bir ortamla karşılaşma fikrinin onların rahatsız etmesi anlaşılırdır.
Bu yazımızda okul fobisinin nedenleri ve semptomları üzerinde duracağız ve ardından korkuyu yenmenin yöntemlerinden bahsedeceğiz.
Çocuklar okuldan neden korkar?
Okul korkusunun temel nedeninin bilinmezliklerle dolu yeni bir ortamda tek başına kalma olabileceğinden bahsetmiştik. Bununla birlikte çocuğun okulu reddetmesine ilişkin kolay tanınabilir tetikleyiciler de olabilir; örneğin okulda zorbalığa maruz kalmak, aile fertlerinden birini kaybetmiş olmak ya da yeni bir mahalleye taşınmış olmak gibi. Konu bir çeşit kaygı bozukluğu ve sosyal fobi ile ilişkilendirilse de, çocuğun okuldaki belirsizlik, sinirlilik ve kaygıyı tetikleyen düşünce ve deneyimler ile ilişkisi davranış ve duygu olarak kendini gösterecektir.
Okul fobisi semptomları nelerdir?
Okul reddi yaygın olarak anaokuluna başladığı zaman ve ilkokulun son yıllarında 10-11 yaşlarındaki çocuklarda görünür. Stresli çocuk okula gitme zamanı geldiğinde genellikle ağlar; bunun yanı sıra çocukta, karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı, baş dönmesi, eklem ve göğüs ağrısı gibi şikayetler olabilir. Bu semptomlar tıbbi problemleri olan çocuklarda da bulunabilir ancak bunların okul korkusundan kaynaklandığını anlamanın iyi bir işareti, çocuğunuzun evinde kalabileceğini anladıktan sonra daha iyi hale gelmesidir. Başka bir işaret de haftasonları ya da bayram tatillerinde bu şikayetlerin görülmeyişidir. Semptomlar nedeniyle doktora gitmek iyi bir ilk adımdır. Böylelikle çocuğun yaşadığın sıkıntıların fiziksel bir nedeni olmadığı doğrulanmış olur.
Bunu da okuyun: Tatilden Okula Geçiş Süreci İçin Faydalı 5 Öneri
Kocaman bir yaz tatilinin ardından ders zili çaldı. Çocuğunuzun bu okula dönüş sürecini en iyi şekilde yönetmeye ve onu sınıfa hazırlamaya ne dersiniz?
Çocuğunuz okula gitmekten korkuyorsa neler yapabilirsiniz?
- Çocuğunuzun her gün okula gitmesini sağlayın, çünkü evde kalma oranı arttıkça okula geri dönmesi daha zor olacaktır.
- Çocuğunuzun okuldan kaçınma davranışlarını tetikleyen şeyleri (örneğin sinirlilik, okul performans sorunları veya arkadaş edinmede sorun) araştırın. Öğretmeni ve okul çalışanları ile konuşun.
- Öğretmeninden konu ile ilgili destek almanız, çocuğun öğretmenine güven duyması çocuğunuz okul korkusunun çok daha kısa bir sürede atlatmasını sağlayacaktır.
- Boşanma, ayrılma, disiplin sorunları, aileden birininin kaybedilmiş olması, yeni kardeş gibi evde stres yaratan durumlar varsa aile terapisini düşünün.
- Okulun ilk günü vedalaşma faslını kısa tutun. Çocuğunuzun okuldan geldikten sonra yaşadığı duyguları bastırmamasına önem verin. ”Okul korkulacak bir yer değil” demek yerine “Yaşadığın sıkıntıları anlıyorum, kısa zaman içinde hepsi geçecek” demek daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
- Fiziksel semptomların okul fobisinden kaynaklanabileceği fikrine açık olun. Bu bilgi, çocuğunuz ile hastane uzun vakitler geçirmenize ve gereksiz tıbbi testlerden kaçınmanıza yardımcı olacaktır.
- Okulun ilk bir aylık dönemi boyunca sorun devam edebilir ve bu pek çok çocuğun başına gelen oldukça normal bir durumdur. Sizin rahat ve destekleyici olmanız çocuğunuzu da pozitif yönde etkileyecektir.
- Uzun süren sıkıntılarda; özellikle çocuğunuzu her gün okula gitmeye zorladığınızı düşünüyorsanız bir çocuk psikiyatristi veya bir çocuk psikolojisi uzmanından tavsiye alın.